Ból nerek i kamica nerkowa – objawy, przyczyny, diagnostyka

Odczuwasz dyskomfort w okolicy nerek? Nie bagatelizuj tych objawów. To może być uraz, torbiele, infekcja czy kamica nerkowa. I to właśnie na tej ostatniej skupimy się tym razem. Ból nerek, który jej towarzyszy, tzw. kolka nerkowa, często jest porównywana do bóli porodowych. 

Jak rozpoznać ból nerek?

Wiele osób myli ból nerek z bólem kręgosłupa lub mięśni. Po której stronie występują dolegliwości związane z nerkami? Otóż ból nerek może być jednostronny lub obustronny, w zależności od jego przyczyny. Warto zwrócić uwagę na jego lokalizację – dolegliwości obejmują okolice lędźwiowe i mogą promieniować do podbrzusza, pachwin i zewnętrznych narządów płciowych.

Taki promieniujący, a jednocześnie silny i ostry ból nerek to prawdopodobnie kolka nerkowa. Objawy w tym przypadku są dość charakterystyczne. Ból pojawia się falowo – narasta i słabnie. Atak może trwać od ok. 20 do nawet kilku godzin. Często współwystępuje z nudnościami i wymiotami, zimnymi potami. Przyczyną kolki nerkowej są zazwyczaj kamienie nerkowe.

Ból pleców a kamica nerkowa

Kamica nerkowa to choroba, w wyniku której dochodzi do powstania w nerkach kamieni nerkowych. Są to twarde złogi o różnej wielkości. Ich rozwój jest powiązany ze wzrostem stężenia w moczu pewnych substancji. Zazwyczaj jest to szczawian wapnia, fosforan wapnia lub kwas moczowy. Czynnikami ryzyka rozwoju kamicy nerkowej są m.in. wiek, infekcje układu moczowego, przewlekłe choroby nerek, stosowanie niektórych leków, nieprawidłowa dieta czy otyłość.

Kamienie nerkowe przedostają się do moczowodu, który transportuje mocz z nerek do pęcherza moczowego. I to najczęściej w tym momencie chory zaczyna odczuwać dolegliwości, choć nie jest to standardem.

Jakie są objawy kamicy nerkowej

U części osób objawy kamicy nerkowej… mogą nie wystąpić. Jest tak w przypadku małych kamieni, które z czasem samoistnie zostają wydalone z moczem. Pacjent zauważa je w trakcie mikcji lub dowiaduje się o ich istnieniu w ramach badań kontrolnych, w tym USG jamy brzusznej czy badaniu RTG.

Jeśli kamienie są większe, choroba daje o sobie znać. Główny objaw kamicy nerkowej to kolka nerkowa. Inne możliwe symptomy kamieni nerkowych to krew w moczu, ból w trakcie mikcji, częstomocz. Warto jednak pamiętać, że współistniejący ból nerki i problemy z oddawaniem moczu moga mieć także inne przyczyny. Stąd tak ważna jest szybka reakcja i diagnostyka.

Sprawdź: krew w moczu.

Jak diagnozuje się kamienie nerkowe?

Kluczowym elementem diagnostyki kamicy nerkowej jest wywiad z pacjentem oraz podstawowe badania na kamicę nerkową – USG, badania laboratoryjne z krwi i moczu. Niekiedy konieczne jest wykonanie tomografii komputerowej, np. w celu dobrego zobrazowania położenia i wielkości kamieni przed zabiegiem ich usunięcia.

Jak wygląda leczenie kamicy nerkowej?

Leczenie kamicy nerkowej jest zależne od wielkości kamieni. Małe – do 5-6 mm – zazwyczaj zostają wydalone z moczem. W przypadku dolegliwości bólowych pacjent może zażywać dostępne bez recepty środki przeciwbólowe. Ważne jest, aby pamiętać o odpowiednim nawodnieniu oraz aktywności fizycznej, co sprzyja procesowi usuwania kamieni z organizmu. Jeśli będą wskazania, lekarz może przepisać choremu leki ułatwiające przesuwanie i wydalanie kamieni z moczem.

W przypadku dużych kamieni nerkowych leczenie jest bardziej inwazyjne. Jeśli kamienie nie zostaną wydalone z moczem przez 4-6 tygodni lub gdy blokują moczowody, konieczne jest ich usunięcie w ramach zabiegu endoskopowego lub rozbicie przy pomocy ultradźwięków.

Warto pamiętać, że kamienie nerkowe mogą powrócić. Dlatego konieczne jest znalezienie przyczyny ich rozwoju i jej wyeliminowanie. W ramach profilaktyki kamicy nerkowej pacjent po zakończeniu leczenia powinien dbać o nawodnienie, ograniczyć spożycie sodu, szczawianów i czerwonego mięsa. Dobrą praktyką będzie także dostarczanie organizmowi cytrynianów, może to być po prostu wypicie szklanki wody z cytryną.

Co pomaga na ból przy kamicy nerkowej?

Kolka nerkowa to silny ból, który obniża komfort życia pacjenta i nierzadko powoduje jego wycofanie się z codziennych aktywności. Aby złagodzić dolegliwości można sięgnąć po leki przeciwbólowe i rozkurczowe.

Osoby zmagające się z bólem przy kamieniach nerkowych często instynktownie zmieniają pozycję ciała, aby znaleźć tę, która zmniejszy dolegliwości. Jest to także cenna wskazówka diagnostyczna i różnicująca kamienie nerkowe od innych schorzeń, na przykład tzw. ostrego brzucha. W tym drugim przypadku chory w trakcie ataku przyjmuje nieruchomą pozycję, ponieważ każdy ruch potęguje ból.

Czy kamica nerkowa jest groźna?

Nieleczona kamica nerkowa może prowadzić do zatkania lub zwężenia moczowodów i skutkować m.in. rozwojem zakażenia dróg moczowych, a w skrajnych przypadkach powodować uszkodzenie nerek czy rozwój zagrażającej życiu sepsy.

Kiedy ból nerek to sygnał do umówienia wizyty u lekarza? Jeśli odczuwasz przewlekły dyskomfort w okolicy nerek, zgłoś się na badania kontrolne. W przypadku silnego i nagłego bólu, któremu towarzyszą wymioty, dreszcze i gorączka, niezwłocznie zgłoś się po pomoc lekarską.

Szukasz kliniki, w której przyjmuje doświadczony nefrolog w Warszawie? Zapraszamy do zapoznania się z ofertą Premium Medical. Nasza placówka to gwarancja terminów wizyt bez kolejki, możliwość wykonania niezbędnej diagnostyki (w tym badań laboratoryjnych) na miejscu oraz opieka doświadczonych specjalistów z dziedziny nefrologii oraz urologii.

Bibliografia

1. InformedHealth.org [Internet]. Cologne, Germany: Institute for Quality and Efficiency in Health Care (IQWiG); 2006-. Overview: Kidney stones. [Updated 2023 Mar 1].
2. SZYMAŃSKA, Ewa, OSTASZEWSKA, Sandra, ŚWIĄDER, Kinga, AUGUSTYNOWICZ, Kinga & CHRZANOWSKI, Jakub. Kidney Stones – What should You know? Journal of Education, Health and Sport. 2023;13(5):59-64.
3. Myśliwiec Michał, Kamica nerkowa, podyplomie.pl, data dost. 16.06.2026r.
4. Glazer K, Brea IJ, Leslie SW, et al. Ureterolithiasis. [Updated 2024 Apr 20]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2026 Jan-.