Guzy oka – objawy i diagnostyka

Mogą dawać objawy lub rozwijać się po cichu. Guzy oka, bo o nich mowa, nie zawsze są zmianami o charakterze złośliwym. Regularne kontrole okulistyczne pozwalają w porę diagnozować problem i w razie potrzeby rozpocząć leczenie. Sprawdź, jakie są objawy guza oka i czy każda zmiana wymaga usunięcia.

Guzy oka – nowotwory złośliwe oczu

Guzy oka mogą mieć charakter pierwotny lub wtórny. Pierwotne guzy oka są rzadziej diagnozowane, ale wciąż stanowią zagrożenie dla zdrowia, a nawet i życia pacjenta. Najczęściej występującym pierwotnym guzem oka u dorosłych jest czerniak oka. Choroba może być zlokalizowana w obrębie tęczówki, spojówki, jednak w większości przypadków obejmuje błony naczyniowe. Czynnikami ryzyka są predyspozycje genetyczne, znamiona skórne, jasna karnacja i niebieski kolor tęczówki. Objawy czerniaka oka zależą od lokalizacji zmian i mogą to być m.in. zaburzenia widzenia, plamy/guzki, inny wygląd tęczówki oka.

U dzieci najczęściej diagnozowany jest siatkówczak. Ten złośliwy guz wewnątrzgałkowy jest wykrywany co roku u 20-30 małych pacjentów w Polsce. Może mieć podłoże dziedziczne. Jednymi z jego charakterystycznych objawów jest zez i biały odblask ze źrenicy, widoczny dobrze przede wszystkim na fotografiach dziecka.

Guzy gałki ocznej to niejedyna lokalizacja zmian nowotworowych w obrębie narządu wzroku. Przykładem jest rak podstawnokomórkowy powieki. Jego objawem są guzki, zgrubienia lub owrzodzenia na powiekach.

Guzy oka wtórne to zmiany przerzutowe. Najczęściej są to guzy gałki ocznej lub oczodołu powiązane z rakiem piersi, płuc lub prostaty.

Łagodne guzy oka

Guzy w oku to nie tylko zmiany o charakterze złośliwym. Większość z nich to zmiany łagodne, poddawane nieinwazyjnemu leczeniu lub obserwacji. Guz gałki ocznej może pojawić się na każdym etapie życia – niektóre z nich mają charakter wrodzony i są związane z zaburzeniami rozwojowymi. Mowa m.in. o torbielach dermoidalnych, czyli jasnych zmianach wypełnionych płynem.

Inne łagodne zmiany w obrębie oka to naczyniaki włośniczkowe. Wywodzą się z naczyń krwionośnych, są jasnoczerwone i bledną podczas ich naciskania. Mogą krwawić.

Pryszczyk to kolejny możliwy guz oka. Ta łagodna zmiana zazwyczaj występuje w jednym oku i ma postać owalnego guzka. Białe grudki na powiekach mogą zwiastować prosaki. Z kolei żółtawa narośl, guzek spojówki – tłuszczaka oka.

Objawy guza oka

Guzy oka, związane z chorobą nowotworową, przez długi czas mogą rozwijać się bezobjawowo. Lista dolegliwości jest uzależniona nie tylko od rodzaju guza, ale i stadium choroby. Warto jednak wymienić kilka symptomów, które powinny skłonić Cię do szybkiej konsultacji lekarskiej. Możliwe objawy guza oka to m.in.:

• ubytki w polu widzenia,
• spadek ostrości widzenia,
• błyski świetlne,
• zmiany w wyglądzie gałki ocznej, powiek,
• zez,
• wytrzeszcz oczu,
• widoczne plamy/guzy.

Czy guzy oka bolą?

Diagnostyka guza oka często jest przeprowadzana późno. Powód? Guzy oka, zwłaszcza w początkowym stadium, nie dają dolegliwości bólowych. Gdy te już się pojawiają, są związane z postępem choroby, dużym rozmiarem guza lub wzrostem ciśnienia gałki ocznej.

Ból oka – przyczyny

Dolegliwości w obrębie narządu wzroku mogą pojawić się zarówno w przebiegu drobnych, jak i poważniejszych schorzeń. Najpopularniejsze przyczyny bólu oka to m.in.:

• ciało obce w oku,
• uraz oka,
• zapalenie spojówek, 
• zespół suchego oka,
• podrażnienie oczu,
• zapalenie nerwu wzrokowego,
• jęczmień.

Zdarza się, że ból gałki ocznej przyczyny ma powiązane z zupełnie odrębnym schorzeniem, jak chociażby ból zęba czy migrena. 

Jak rozpoznać guz oka?

Bardzo często guzy oka są diagnozowane w ramach rutynowej kontroli okulistycznej. Bywa też tak, że zmiany w narządzie wzroku są widoczne i/lub odczuwalne przez pacjenta, który zgłasza się do lekarza.

Diagnostyka guza oka obejmuje podstawowe badania okulistyczne, w tym badanie dna oka oraz USG gałek ocznych. Są to metody nieinwazyjne, krótkie i bezbolesne. W razie potrzeby pacjent może zostać skierowany na dodatkowe badania, w tym tomografię komputerową lub rezonans magnetyczny.

Leczenie guza oka zależy od charakteru zmiany. Te łagodne mogą ustąpić samoistnie, być poddane obserwacji lub zostać usunięte. Złośliwe guzy oka wymagają szybkiego wprowadzenia leczenia. Możliwe metody terapii to m.in. operacja lub brachyterapia, czyli umieszczenie na kilka dni w oku płytki z radioizotopem naświetlającym guza.

Chcesz sprawdzić, czy Twoje oczy są zdrowe? Umów się na badanie okulistyczne w Premium Medical. Zapewniamy wizyty bez kolejek, opiekę doświadczonych okulistów oraz diagnostykę z użyciem nowoczesnego sprzętu medycznego. Umów konsultację online, telefonicznie lub osobiście i zadbaj o swoje oczy.

Bibliografia

1. Jarosław Gośliński , Czerniak gałki ocznej (czerniak oka) – objawy i leczenie, zwrotnikraka.pl, data dost. 07.07.2025r.
2. dr n. med. Arkadiusz Pogrzebielski, Łagodne zmiany guzkowe spojówek, mp.pl, data dost. 07.07.2025r.
3. Siatkówczak, onkologia.org.pl, data dost. 07.07.2025r.
4. Onkologia okulistyczna, onkologiawpolsce.pl, data dost. 07.07.2025r.