Wysoki cholesterol u osób szczupłych i aktywnych fizycznie – o czym może świadczyć?

Za wysoki cholesterol najczęściej obwiniamy otyłość, brak ruchu i złą dietę. Zdarza się jednak, że problemy z gospodarką lipidową mają osoby szczupłe i aktywne. Skąd wysoki cholesterol mimo zdrowego stylu życia? Niektóre z przyczyn mogą Cię zaskoczyć.

Czy cholesterol może być dobry?

Cholesterol jest niezbędny do życia i produkowany przez sam organizm. Dopiero jego nadmiar staje się zagrożeniem. Nasz organizm produkuje cholesterol samodzielnie, w wątrobie. Ale my również dokładamy swoją cegiełkę, dostarczając go do organizmu wraz z pożywieniem.

Frakcja LDL to tzw. zły cholesterol. Gdy jest go w nadmiarze, odkłada się on w ścianach tętnic i prowadzi do powstania blaszek miażdżycowych. Nasz organizm ma na to skuteczną broń – cholesterol HDL, tzw. dobry. To właśnie ta frakcja lipidowa odpowiada za „wymiatanie” złego cholesterolu z tkanek oraz tętnic i transportowanie go do wątroby, gdzie ulega rozkładowi i jest usuwany z organizmu. Zachowanie proporcji między złym a dobrym cholesterolem jest kluczowe w profilaktyce chorób sercowo-naczyniowych. Niestety, u wielu osób wcześniej czy później daje o sobie znać podwyższony cholesterol.

Czy osoba szczupła może mieć wysoki cholesterol?

Wysoki cholesterol u osoby szczupłej wciąż wywołuje zaskoczenie. Owszem, prawidłowa masa ciała to jeden z czynników obniżających ryzyko rozwoju wielu chorób, w tym problemów z cholesterolem. Jednak tuż obok niego mamy listę szeregu innych czynników, które mają wpływ na gospodarkę lipidową organizmu. Skoro już jesteśmy w temacie wagi, warto od razu poruszyć kwestię tzw. otyłości metabolicznej.

Kojarzysz termin „skinny fat”? To określenie na osoby z prawidłową masą ciała, ale nieprawidłowym składem ciała. Mimo szczupłej sylwetki mają one wysoką zawartość tkanki tłuszczowej, a zbyt małą ilość tkanki mięśniowej. Tkanka tłuszczowa często magazynuje się w okolicy brzucha. Przyczyną takiej sylwetki może być brak ruchu czy nieprawidłowa dieta (za mało błonnika i białka, za dużo cukrów i żywności przetworzonej). Osoby ze skinny fat mogą mieć niski cholesterol HDL i podwyższone trójglicerydy.

Czy wysoki cholesterol może być genetyczny?

Tak, wysoki cholesterol może być uwarunkowany genetycznie. Mowa o tzw. hipercholesterolemii rodzinnej (FH). Nieleczona zwiększa ryzyko chorób sercowo-naczyniowych i przedwczesnej śmierci. W przebiegu hipercholesterolemii rodzinnej u pacjenta występuje wysoki cholesterol LDL i cholesterol całkowity. Objawami choroby są m.in. żółtaki, czyli żółte grudki/guzki podskórne. Wskazaniem do diagnostyki w kierunku FH jest występowanie zatorów tętnic obwodowych, udarów niedokrwiennych oraz zakrzepów w układzie sercowo-naczyniowym u osób młodych.

Sprawdź: choroby serca u młodych – przyczyny.

Przyczyny wysokiego cholesterolu u szczupłych

Podwyższony cholesterol może być objawem innych chorób. Dlatego tak ważne jest, aby diagnostyka i leczenie pacjenta były prowadzone w sposób holistyczny. Jakie choroby mogą zaburzać lipidogram?

Choroby wątroby i zastój żółci 

To właśnie w wątrobie jest produkowany i dystrybuowany cholesterol (jest on usuwany z organizmu wraz z żółcią). Wszelkie nieprawidłowości w pracy tego organu zaburzają ten proces.

Niedoczynność tarczycy

Gdy tarczyca produkuje za mało hormonów, a metabolizm zwalnia, wątroba gorzej radzi sobie z usuwaniem nadmiaru cholesterolu. Lipidogram pacjenta może wskazywać na podwyższony cholesterol całkowity oraz wysoki cholesterol LDL.

Toczeń

Ta choroba autoimmunologiczna wiąże się z przewlekłym stanem zapalnym w organizmie, co wpływa negatywnie na metabolizm i zwiększa ryzyko podwyższenia cholesterolu.

Inne choroby, których objawem może być wysoki cholesterol to m.in. cukrzyca typu 2, zespół nerczycowy i dna moczanowa.

Podwyższony cholesterol a menopauza

Czasami za problemy z cholesterolem mogą odpowiadać wahania hormonów płciowych. U kobiet w trakcie menopauzy często zauważalny jest wzrost poziomu cholesterolu całkowitego i LDL i spadek cholesterolu HDL. Ma to związek z niższym poziomem estrogenów, które stanowiły „płaszcz ochronny” przed złym cholesterolem, a także spadkiem metabolizmu i odkładania się tkanki tłuszczowej na brzuchu.

Skąd wysoki cholesterol u aktywnej osoby?

Ruszasz się, pilnujesz diety, ale wyniki cholesterolu nie są prawidłowe? Zwróć uwagę na swój styl życia. U niektórych osób zaburzenia lipidowe są powiązane z niewystarczającą ilością snu, paleniem tytoniu, nadużywaniem alkoholu lub zażywaniem konkretnych leków (np. glikokortykosteroidów, niektórych tabletek antykoncepcyjnych).

Wysoki cholesterol mimo ćwiczeń i zdrowego stylu życia bywa powiązany z… wiekiem. W wyniku procesu starzenia praca narządów ulega zmianie. Z czasem wątroba nie radzi sobie już tak dobrze z metabolizmem cholesterolu, jak kiedyś.

Czy aktywność fizyczna zawsze obniża cholesterol?

Aktywność fizyczna może wpływać na cholesterol. Regularna dawka ruchu pomaga obniżyć zły cholesterol i trójglicerydy, a podnosi cholesterol HDL. Warunek jest jeden – aktywność powinna być odpowiednio dobrana do możliwości danej osoby. Należy zadbać o odpoczynek i regenerację, a dodatkiem do ruchu powinna być zdrowa dieta.

Jakie badania zrobić przy wysokim cholesterolu?

Nieprawidłowy wynik cholesterolu całkowitego wymaga dalszej diagnostyki. W tym celu należy oznaczyć cały profil lipidowy, czyli tzw. lipidogram. Dzięki badaniu można nie tylko dokładnie sprawdzić gospodarkę lipidową organizmu, ale i oszacować ryzyko chorób sercowo-naczyniowych dla danej osoby. Jakie wyniki lipidogramu powinny niepokoić? Wyniki badań są analizowane według norm obowiązujących w danym laboratorium. Zarówno zbyt wysoki cholesterol LDL i cholesterol całkowity, jak i za niski cholesterol HDL to sygnał do konsultacji lekarskiej.

Zakres pozostałych badań jest zależny od objawów, które ma pacjent. Może to być m.in. oznaczenie poziomu hormonów, glukozy, próby wątrobowe, badanie moczu i pracy nerek, ultrasonografia.

Kiedy zbadać cholesterol?

Podwyższony cholesterol nie daje o sobie znać w początkowej fazie. Aby mieć pewność, że Twój lipidogram jest prawidłowy, musisz regularnie zgłaszać się na badania kontrolne. Pamiętaj, że jeśli w Twojej rodzinie występowały problemy z cholesterolem lub ktoś z bliskich zmarł przedwcześnie z powodu choroby serca, Twoje ryzyko chorób sercowo-naczyniowych jest większe. Warto skontaktować się z lekarzem i ustalić schemat profilaktyki zdrowotnej dopasowanej do Twoich potrzeb.

Sprawdź: nadciśnienie tętnicze – przyczyny, objawy i profilaktyka.

Wysoki cholesterol to problem, który może dotknąć także osoby szczupłe i aktywne, a nawet i dzieci. Nieleczony wpływa na cały organizm i zwiększa ryzyko chorób sercowo-naczyniowych. Możesz jednak ubiec chorobę lub skutecznie ją kontrolować. Zadbaj o styl życia i regularnie się badaj. Jeśli chcesz umówić się na wizytę do lekarza lub planujesz zrobić niezbędne badania kontrolne, zapraszamy Cię do Premium Medical. Nasi specjaliści pomogą Ci kompleksowo zadbać o zdrowie i trzymać cholesterol w ryzach!

Sprawdź: kardiolog w Warszawie.

Bibliografia

1. Niemczuk, Piotr, Stanisław Kałużny, and Katarzyna Musialik. „Hipercholesterolemia rodzinna – podłoże genetyczne.” Forum Leczenia Otyłości. Vol. 13. No. 4. 2022.
2. Osuna-Padilla IA, Rodríguez-Moguel NC, Aguilar-Vargas A, Rodríguez-Aguirre E, Briceño O, Ávila-Ríos S. Normal weight obesity is associated with hypercholesterolemia and low muscle mass in persons living with HIV on antiretroviral treatment. Nutrition. 2022;94:111515.
3. Causes and Risk Factors, nhlbi.nih.gov, data dost. 18.06.2026r.