Kiedy warto wykonać badania płuc?

Mają kształt stożków i liczą ponad 300 mln pęcherzyków płucnych. Płuca, bo o nich mowa, ciężko pracują, aby Twój organizm prawidłowo funkcjonował. A Ty co robisz, aby zadbać o ich wydolność? Badania płuc to nie tylko niezbędna diagnostyka w przypadku chorób. To także profilaktyka, o której wciąż wiele osób zapomina. Sprawdź, jakie badania na płuca warto wykonać i kiedy lepiej nie zwlekać z wizytą u lekarza.

Płuca – kluczowy element układu oddechowego

Mają przed sobą poważne zadanie – dostarczyć tlen do krwi. Płuca to parzysty narząd, który jednak nie jest idealnie symetryczny. Twoje prawe płuco jest najprawdopodobniej większe od lewego. Jest również szersze. Składa się z 3 płatów. Z kolei płuco lewe jest mniejsze, składa się z dwóch płatów. Nic nie dzieje się bez powodu – wymiary lewego płuca są spowodowane obecnością serca po tej stronie klatki piersiowej.

Co przychodzi Ci do głowy, gdy myślisz o badaniach płuc? Z pewnością diagnostyka chorób układu oddechowego przy okazji np. zapalenia płuc czy przewlekłego kaszlu. Jednak ocena pracy płuc nie jest przeprowadzana jedynie u osób z infekcjami i innymi schorzeniami. Warto regularnie sprawdzać wydolność tego narządu, zwłaszcza jeśli jesteś w grupie ryzyka. Kiedy i jak zbadać płuca? Skorzystaj z naszej ściągawki!

Kiedy wykonać badania płuc?

Wiele osób zgłasza się do lekarza dopiero wtedy, gdy coś im dolega, a choroba jest w zaawansowanym stadium. Nie lekceważ sygnałów, które wysyła Ci organizm. Rozszerzona diagnostyka chorób układu oddechowego jest niezbędna w przypadku takich objawów, jak m.in.:

• duszności,
• kaszel utrzymujący się dłużej niż 3 tygodnie,
• nawracające infekcje dróg oddechowych,
• pogorszenie tolerancji wysiłku fizycznego,
• bóle w klatce piersiowej,
• świszczący oddech,
• odksztuszanie wydzieliny,
• krwioplucie,
• sinica,
• przewlekła chrypka.

Badania płuc są przeprowadzane przy podejrzeniu takich chorób, jak astma, POChP, zwłóknienia płuc, pylica, mukowiscydoza, zapalenie płuc, gruźlica. Lekarz może skierować pacjenta na diagnostykę chorób układu oddechowego także w ramach orzecznictwa medycznego. Ocena pracy płuc jest obowiązkowa przed i po przeszczepie płuc lub innych zabiegach w obrębie układu oddechowego.

Kto powinien zgłosić się na profilaktyczne badania płuc?

O swoje płuca warto zadbać również wtedy, gdy nie narzekasz na problemy z układem oddechowym. Dzięki regularnym kontrolom lekarz może w porę wykryć niepokojące zmiany i zareagować, póki choroba nie jest zaawansowana. W ramach profilaktyki badania płuc powinni wykonywać przede wszystkim seniorzy, palacze oraz osoby mające częsty kontakt z niebezpiecznymi substancjami. Mowa o m.in. arsenie, azbeście, chromie.

Wpływ na pracę płuc ma także jakość powietrza, którym codziennie oddychamy. Smog to nie tylko problem miast, ale i wsi, zwłaszcza w sezonie grzewczym. Nie bez znaczenia są uwarunkowania genetyczne, ale i… niedobory żywieniowe.

Zauważasz u siebie któryś z wymienionych czynników ryzyka chorób płuc? Zgłoś się do specjalisty, aby ustalić program badań profilaktycznych. W naszej klinice Premium Medical przyjmuje doświadczony pulmonolog w Warszawie. Masz pewność, że Ty i Twoje płuca będziecie w dobrych rękach.

Profilaktyka chorób płuc

Nie na wszystkie czynniki ryzyka chorób płuc masz wpływ. Możesz jednak zadbać o swój styl życia i przyczynić się do poprawy wydolności układu oddechowego. W jaki sposób?

• Przede wszystkim ogranicz, a najlepiej całkowicie zrezygnuj z używek. Palenie, zarówno bierne, jak i czynne zwiększa ryzyko zachorowania na raka płuc. Czy wiesz, że w dymie tytoniowym jest 4000 związków chemicznych?
• Zadbaj o zdrowe powietrze w swoim domu (regularne wietrzenie pomieszczeń, oczyszczanie i nawilżanie powietrza, zakup roślin).
• Unikaj spacerów w dni, w których poziom smogu jest wysoki. Pamiętaj o aktywności fizycznej, która polepszy wydolność organizmu. Biegasz? Doskonale! Wybieraj jednak trasy z dala od ruchliwych ulic.
• Dbaj o higienę jamy ustnej – bakterie mogą przedostać się do płuc, wywołując ich infekcję.

Profilaktyka chorób płuc to także regularne badania płuc. Warto, aby osoby po 50. roku życia, wykonywały RTG płuc co 5 lat. W ramach profilaktyki lekarz może skierować Cię także na m.in. spirometrię, testy wysiłkowe. O tym, jakie badania na płuca są przeprowadzane piszemy poniżej.

Jakie badania zleca pulmonolog?

Spirometria i spirometria z próbą rozkurczową to często stosowana diagnostyka chorób układu oddechowego. Badanie te mogą być przeprowadzone nawet u dziecka, o ile ma ono kontrolę nad swoim oddechem.

Spirometria pozwala ocenić wydolność płuc, określić ich pojemność i objętość. Jest wykonywana w ramach profilaktyki chorób płuc u osób z grupy ryzyka, jak i diagnostyki takich chorób jak mukowiscydoza, POChP lub alergia. Badanie jest przeprowadzane w pozycji siedzącej. Pacjent ma zakładany klips na nos, ustami obejmuje sterylny ustnik. Na znak lekarza nabiera powietrza i wykonuje długi wydech.

Spirometria z próbą rozkurczową dostarcza cennych informacji o obturacji płuc. Przeprowadza się ją m.in. w ramach rozróżnienia astmy i POChP. W trakcie tego badania płuc pacjent otrzymuje leki rozkurczające oskrzela.

Badanie spirometryczne w Warszawie wykonasz w Premium Medical. Wybierz dogodny termin i skontroluj pracę swoich płuc!

Jak sprawdzić, czy płuca są zdrowe?

Pulmonolog ma do dyspozycji szereg metod mniej lub bardziej inwazyjnych, dzięki którym oceni kondycję Twoich płuc. RTG, czyli badanie radiologiczne płuc, jest zazwyczaj wykonywane w projekcji tylno-przedniej i bocznej. Pozwala ocenić wygląd płuc i ma zastosowanie np. w diagnostyce zmian w płucach po przejściu zapalenia płuc. Najmniejsze zmiany patologiczne w płucach pozwala zobaczyć tomografia komputerowa oraz rezonans magnetyczny. Oba badania, podobnie jak badanie RTG, wymagają skierowania od lekarza.

Czy można zrobić USG płuc? Tak! Przezklatkowe USG płuc to badanie nieinwazyjne, które można wielokrotnie powtarzać bez szkody dla pacjenta. Tego typu diagnostyka chorób układu oddechowego jest bezpieczna nawet dla dzieci i kobiet w ciąży. USG płuc znajduje zastosowanie w wykrywaniu m.in. zapalenia płuc, zatorowości płucnej, odmy opłucnowej czy płynu w jamach opłucnowych.

Aby określić objętość zalegającą w płucach, czyli ilość powietrza w płucach po najgłębszym wydechu, wykonywana jest pletyzmografia. To badanie płuc przeprowadzane w szczelnej kabinie, z chwilowym zablokowaniem przepływu powietrza. Pozwala to zmienić ciśnienie w pomieszczeniu i ocenić opór dróg oddechowych.

Ważnym badaniem pulmonologicznym jest bronchoskopia. Jest to metoda endoskopowa, stosowana zarówno w ramach diagnostyki, jak i leczenia. Pozwala ocenić wygląd błon śluzowych tchawicy, oskrzeli i strun głosowych. Odessać wydzielinę lub usunąć ciało obce z dróg oddechowych. Pobrać materiał do badania histopatologicznego.

Jakie jest najdokładniejsze badanie płuc?

Najdokładniejszym badaniem płuc jest rezonans magnetyczny. Tego typu diagnostyka z wykorzystaniem nowoczesnej aparatury jest przeprowadzana głównie w przypadku podejrzenia nowotworu płuc lub przerzutów nowotworowych w płucach. W ramach profilaktyki zdrowotnej lub diagnostyki innych problemów z układem oddechowym badaniami płuc pierwszego wyboru są m.in. RTG i badania czynnościowe układu oddechowego. To, jakie badania płuc i rodzaje diagnostyki zostaną zlecone pacjentowi, jest uzależnione od jego stanu zdrowia i wywiadu medycznego.

Chcesz sprawdzić wydolność swoich płuc lub wykonać kontrolne badania? Umów konsultację w Premium Medical online lub telefonicznie już dziś!

Bibliografia

1. lek. Kornel Gajewski, Badania czynnościowe układu oddechowego, mp.pl, data dost. 11.08.2025r.
2. Marta Rudnicka, Przezklatkowe badanie ultrasonograficzne płuc – podstawy, pimr.pl, data dost. 11.08.2025r.
3. dr hab. n. med. Filip Mejza, RTG klatki piersiowej – przygotowanie, przebieg i wyniki badania, mp.pl, data dost. 11.08.2025r.
4. Etiologia i czynniki ryzyka, onkologia.pacjent.gov.pl, data dost. 11.08.2025r.
5. Środa z profilaktyką – Profilaktyka chorób płuc, nfz-lodz.pl, data dost. 11.08.2025r.
6. dr hab. n. med. Filip Mejza, Bronchoskopia,mp.pl, data dost. 11.08.2025r.