PCOS – objawy, diagnostyka i leczenie zespołu policystycznych jajników

PCOS, czyli zespół policystycznych jajników, to choroba, która wciąż sprawia problemy diagnostyczne. Powoduje to nie tylko pogłębienie się problemów zdrowotnych kobiety, ale i nierzadko pogarsza jej stan psychiczny. Jakie są objawy PCOS i dlaczego u wielu pacjentek mija sporo czasu, zanim usłyszą one diagnozę?

PCOS – co to za choroba?

Zespół policystycznych jajników to choroba kobiet w wieku rozrodczym. W zależności od źródła częstotliwość jej występowania oscyluje między 8-13% kobiet. Sam termin PCOS jest w użyciu od lat 60. XX wieku, jednak choroba została rozpoznana znacznie wcześniej, ponieważ już w latach 30. Niestety, wciąż wiele kobiet jest niezdiagnozowanych lub moment postawienia diagnozy jest późny. Skąd takie problemy? Objawy PCOS mogą być mylone z innymi schorzeniami, jak chociażby chorobami tarczycy czy hiperprolaktynemią. Pacjentka jest odsyłana od jednego gabinetu do drugiego i odczuwa frustrację z powodu braku pomocy lekarskiej. Nierzadko rezygnuje z dalszej diagnostyki.

Co jest przyczyną zespołu policystycznych jajników?

Przyczyny PCOS nie są do końca znane. Wpływ na rozwój choroby mogą mieć czynniki:

• środowiskowe,
• genetyczne,
• hormonalne,
• metaboliczne.

Zespół policystycznych jajników częściej jest diagnozowany u kobiet prowadzących niezdrowy styl życia, mających nadwagę lub otyłość, zmagających się z insulinoopornością. Czynnikiem przyczyniającym się do rozwoju PCOS może być także wczesne dojrzewanie.

Jak diagnozuje się PCOS?

Do rozpoznania PCOS stosuje się konkretne kryteria. Według nich u pacjentki muszą występować 2 z 3 poniższych objawów:

• brak lub rzadka owulacja,
• hiperandrogenizm,
• policystyczne jajniki w obrazie USG.

Hiperandrogenizm to zaburzenie hormonalne, objawiające się nadmiarem androgenów. Są to hormony występujące w większej ilości u mężczyzn. Gdy taka sytuacja ma miejsce u pacjentki, można zauważyć typowe zmiany w jej wyglądzie zewnętrznym. Jak wygląda kobieta z PCOS? Jeśli objawem klinicznym choroby jest hiperandrogenizm u kobiety pojawiają się problemy z nadmiernym owłosieniem, trądzikiem, łysieniem typu męskiego. Typowe dla tego schorzenia są także zaburzenia miesiączkowania.

Jednym z objawów PCOS są policystyczne jajniki. Co to za schorzenie? W tym przypadku pod uwagę brane jest ich badanie USG. Obraz jajników musi wskazywać na objętość jajników powyżej 10 ml i/lub liczne pęcherzyki o średnicy 2-9 mm. Zmiany te mogą obejmować zarówno jeden, jak i dwa jajniki.

Jak rozpoznać zespół policystycznych jajników? Lista badań

Chociaż jest to nierzadko długi proces, diagnoza PCOS jest przede wszystkim diagnostyką wykluczającą. Oznacza to, że przeprowadzane badania mają na celu wykluczyć inne przyczyny objawów zdrowotnych pacjentki.

Jakie badania przy diagnozie PCOS? Wizyta u ginekologa obejmuje przede wszystkim wywiad medyczny, badanie ginekologiczne oraz USG ginekologiczne. Diagnostyka jest rozszerzana o badania laboratoryjne, w tym oznaczenie poziomu hormonów i sprawdzenie gospodarki glukozowo-insulinowej. Z kolei problemy z owulacją są oceniane przez monitoring owulacji.

Sprawdź, jakie usługi ginekologiczne oferujemy w Premium Medical Warszawa.

Zespół policystycznych jajników – leczenie pod okiem specjalisty

Postawienie diagnozy PCOS to pierwszy krok w kierunku poprawy Twojego stanu zdrowia. Sam proces leczenia jest indywidualny. Zależy od objawów i ich nasilenia, Twojego ogólnego samopoczucia i współwystępowania innych chorób. Bardzo często leczenie PCOS jest prowadzone jednocześnie przez kilku specjalistów z różnych dziedzin medycyny – ginekologa, dermatologa, endokrynologa, dietetyka.

Zmiana stylu życia

Należy podkreślić, że leczenie zespołu policystycznych jajników opiera się przede wszystkim na zmianie stylu życia. To, co jesz, ile śpisz, co robisz ma wpływ na Twoją wagę, gospodarkę hormonalną i gospodarkę glukozowo-insulinową.

Główne zalecenia przy PCOS będą zatem opierać się na optymalnej dla Ciebie dawce aktywności fizycznej. Ruch przyczyni się do spadku wagi, poprawy nastroju i lepszego uwrażliwienia tkanek na insulinę. Redukcja tkanki tłuszczowej, o ile jest taka potrzeba, może także wpływać pozytywnie na funkcje jajnika.

Dietoterapia przy PCOS to dieta oparta na produktach z niskim IG, wykazujących działanie przeciwzapalne. Mowa o niskoprzetworzonych produktach, bogatych w błonnik i kwasy omega-3. Menu na PCOS to warzywa, owoce, produkty pełnoziarniste, chude mięso. Redukcja cukrów i tłuszczów zwierzęcych.

Farmakologia

Leczenie PCOS to nierzadko również farmakologia. Lekarz – w zależności od potrzeb i stanu zdrowia pacjentki – może zadecydować o przepisaniu konkretnych dawek witaminy D, witamin z grupy B. W ramach farmakologii są stosowane również m.in. tabletki antykoncepcyjne, tabletki indukujące owulację czy leki na trądzik.

Zabiegi

W polepszeniu wyglądu skóry lub przy problemach z nadmiernych owłosieniem, oprócz leków, pomocne są zabiegi kosmetyczne. W przypadku konieczności usunięcia pęcherzyków z jajników lekarz może skierować pacjentkę na zabieg laparoskopowy.

Sprawdź także: diagnostyka i leczenie niepłodności.

Czy policystyczne jajniki są groźne?

Brak diagnozy i leczenia choroby wiąże się z możliwością wystąpienia powikłań. Objawy PCOS przybierają na sile i mają wpływ na cały organizm. Mowa o takich problemach zdrowotnych, jak m.in. niepłodność, choroby metaboliczne czy zaburzenia psychiczne.

Diagnostyka PCOS również nie wyklucza ewentualnych powikłań u pacjentki. U kobiet z zespołem policystycznych jajników występuje większe ryzyko rozwoju takich chorób, jak m.in. nadciśnienie tętnicze i inne schorzenia sercowo-naczyniowe, zaburzenia tolerancji glukozy, problemy z cholesterolem czy rak endometrium. Stąd tak ważne jest, aby pacjentka była pod opieką dobrego specjalisty, który w razie potrzeby zmodyfikuje program leczenia do jej aktualnych potrzeb.

Jeśli szukasz miejsca, w którym przyjmuje prywatnie ginekolog w Warszawie, zgłoś się do Premium Medical. Nasi specjaliści to lekarze z doświadczeniem w diagnostyce i leczeniu PCOS. Masz pewność, że będziesz pod dobrą opieką. 

Profilaktyka zdrowotna

Zdrowy styl życia i regularne badania kontrolne mogą uchronić Cię przed wieloma chorobami lub w porę je rozpoznać i wprowadzić odpowiednie leczenie. Jeśli chcesz sprawdzić swój stan zdrowia, umów się na monitoring zdrowia kobiety w naszej klinice. To lista badań i konsultacji u specjalistów z różnych dziedzin medycyny. Wiemy, że obraz kliniczny tej samej choroby może być różny u poszczególnych osób. W Premium Medical zdrowie pacjentów traktujemy w sposób holistyczny, a ewentualne terapie dopieramy indywidualnie do ich potrzeb.

Umów się na wizytę online, telefoniczne lub osobiście i zadbaj o swoje zdrowie.

Bibliografia

1. mgr Monika Kaczorek, Zespół policystycznych jajników – rola diety w leczeniu, suplementacja, ncez.pzh.gov.pl, data dost. 17.06.2025r.
2. Jeśli masz zespół policystycznych jajników PCOS, pacjent.gov.pl, data dost. 17.06.2025r.
3. Marta Walczak-Gałęzewska i in., Kobieta z zespołem policystycznych jajników — pacjent podwyższonego ryzyka kardiometabolicznego, Forum Zaburzeń Metabolicznych 2016, tom 7, nr 2, 79–83.
4. Grzegorz Jakiel i in., Zespół policystycznych jajników, Przegląd Menopauzalny 2006; 4: 265–269.