Nadciśnienie tętnicze u kobiet w ciąży – co warto wiedzieć?

Nadciśnienie tętnicze jest najczęstszym problemem kardiologicznym w ciąży, dotyczącym ok. 6-10 proc. polskich ciężarnych. Związane jest z ryzykiem zarówno u matki, jak i płodu. Wyjaśniamy, co dokładnie kryje się pod terminem nadciśnienie w ciąży i jak wygląda diagnostyka ciężarnych.

Diagnostyka nadciśnienia u ciężarnych

Nadciśnienie tętnicze w ciąży jest diagnozowane u kobiet, u których pomiar ciśnienia tętniczego wynosi więcej niż 140/90 mm Hg. Warto podkreślić, że badanie powinno być przeprowadzone dwukrotnie w odstępach czasowych wnoszących 1-2 minuty oraz potwierdzone pomiarami ciśnienia poza gabinetem lekarskim, aby uniknąć tzw. efektu białego fartucha. Do przeprowadzenia pomiaru ciśnienia należy stosować ciśnieniomierz automatyczny z walidacją. Jeśli to konieczne, diagnostyka nadciśnienia u ciężarnych może obejmować całodobowy pomiar ciśnienia.

W Premium Medical przyjmuje polecany kardiolog w Warszawie. Konsultację u specjalisty możesz umówić online, telefonicznie lub osobiście w naszej klinice.

Czym się różni nadciśnienie przewlekłe od ciążowego?

Nadciśnienie przewlekłe to nadciśnienie tętnicze zdiagnozowane przed ciążą lub do 20. tygodnia ciąży i utrzymujące się zazwyczaj ponad 6 tygodniu po rozwiązaniu ciąży. U pacjentki z przewlekłym nadciśnieniem w ciąży nie występuje białkomocz. Samo nadciśnienie może mieć charakter pierwotny lub wtórny.

Nadciśnienie tętnicze w ciąży, indukowane, czyli wywołane ciążą, to nadciśnienie tętnicze rozpoznawane po 20. tygodniu ciąży, często ustępujące w ciągu 6 tygodni po rozwiązaniu ciąży. Nadciśnieniu indukowanemu nie towarzyszy białkomocz.

Jakie są przyczyny nadciśnienia ciążowego?

Jeśli chodzi o nadciśnienie w ciąży, przyczyny rozwoju schorzenia nie zawsze są dokładnie rozpoznane. Wśród nich wymieniany jest nieprawidłowy rozwój łożyska czy kwestie genetyczne. Czynniki ryzyka rozwoju nadciśnienia w ciąży to m.in.:

• wystąpienie nadciśnienia tętniczego w poprzedniej ciąży u pacjentki,
• ciąża wielopłodowa,
• otyłość pacjentki,
• duży odstęp między kolejnymi ciążami (10 lat i więcej),
• cukrzyca 1 i 2 typu,
• przewlekła choroba nerek,
• toczeń układowy.

Oceniając prawdopodobieństwo tego, że u pacjentki wystąpi nadciśnienie w ciąży, ryzyko powinno obejmować także wiek kobiety. Im starsza pacjentka w ciąży, tym większe ryzyko rozwoju nadciśnienia tętniczego.

Sprawdź: nadciśnienie tętnicze – przyczyny, objawy, profilaktyka.

Czy nadciśnienie zagraża dziecku?

Tak, nadciśnienie w ciąży może stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia zarówno dziecka, jak i matki.

Najważniejsze zagrożenia związane z nadciśnieniem tętniczym w czasie ciąży to:

• przedwczesne oddzielenie łożyska,
• poród przedwczesny,
• udar mózgu u matki,
• niewydolność wielonarządowa,
• zahamowanie wzrostu wewnątrzmacicznego płodu,
• wewnątrzmaciczne obumarcie płodu,
• mniejsza masa urodzeniowa dziecka,
• wystąpienie stanu przedrzucawkowego,
• rzucawka,
• zespół HELLP.

Wystąpienie nadciśnienia tętniczego w ciąży zwiększa u kobiety ryzyko rozwoju nadciśnienia przewlekłego w przyszłości oraz chorób sercowo-naczyniowych.

By zmniejszyć stopień ryzyka, ważne jest właściwe postępowanie przed ciążą i w jej początkach. Wszystkie przyszłe mamy lub kobiety planujące ciąże, u których zdiagnozowano nadciśnienie, zapraszamy na konsultację z hipertensjologiem, Profesorem Aleksandrem Prejbiszem.

Hipertensjolog to lekarz specjalista zajmujący się nadciśnieniem tętniczym i wszystkim, co z nim związane – przede wszystkim diagnostyką, leczeniem i działaniami profilaktycznymi. Jeśli szukasz kliniki, w której przyjmuje doświadczony hipertensjolog w Warszawie, umów wizytę w naszej klinice Premium Medical!

Nadciśnienie w ciąży – zalecenia

Nadciśnienie tętnicze w ciąży może mieć 3 postaci:

• lekką – 140-149/90-99 mm Hg,
• umiarkowaną – 150-159/100-109 mm Hg,
• ciężką – równe lub powyżej 160/110 mm Hg.

W przypadku lekkiego lub umiarkowanego nadciśnienia w ciąży pacjentka zazwyczaj może być leczona ambulatoryjnie. Zalecenia obejmują dbanie o zdrowy styl życia, dietę i umiarkowaną aktywność fizyczną wynoszącą minimum 140 minut tygodniowo, o ile stan zdrowia pacjentki na to pozwala. Konsultacje lekarskie odbywają się częściej, a diagnostyka może obejmować dodatkowe badania, w tym badania laboratoryjne i obrazowe.

Kiedy wysokie ciśnienie w ciąży wymaga pilnej konsultacji? Ciężkie nadciśnienie tętnicze w ciąży jest wskazaniem do hospitalizacji pacjentki i wiąże się z rozpoczęciem leczenia farmakologicznego. Pilna konsultacja i pobyt w szpitalu jest także konieczne u ciężarnych ze stanem przedrzucawkowym, w przebiegu którego występuje u pacjentki m.in. białkomocz oraz małopłytkowość. Stan przedrzucawkowy zazwyczaj wymaga wcześniejszego rozwiązania ciąży. Może także doprowadzić do rzucawki, która stanowi poważne zagrożenie dla życia płodu i pacjentki.

Objawy niebezpiecznego nadciśnienia u ciężarnej

Jeśli jesteś w ciąży i masz zdiagnozowane nadciśnienie ciążowe, objawy takie jak m.in. silny ból głowy, zaburzenia świadomości, zaburzenia widzenia, ból w nadbrzuszu i nudności wymagają pilnej pomocy medycznej.

Jak kontrolować nadciśnienie tętnicze w ciąży?

Pacjentki z nadciśnieniem w ciąży powinny mieć regularnie przeprowadzany pomiar ciśnienia tętniczego i badanie moczu (na białkomocz). Oczywiście to tylko mały element diagnostyki – należy także kontrolować pracę nerek, poziom elektrolitów, bilirubinę, ogólną morfologię – szczegółowy plan badań ustala lekarz. Ważne jest także monitorowanie płodu poprzez ocenę ruchów płodu, badanie KTG, monitorowanie wzrastania płodu, monitorowanie objętości płynu owodniowego i pomiar prędkości przepływu krwi w tętnicy pępowinowej.

Czy nadciśnienie w ciąży mija po porodzie?

Nadciśnienie tętnicze w ciąży zazwyczaj ustępuje 6 tygodni po porodzie. Stąd tak ważna jest kontrola ciśnienia u młodej mamy i wprowadzenie zmian w leczeniu lub całkowite odstawienie farmakologii. W przypadku przewlekłego nadciśnienia, schorzenie wymaga dalszej kontroli i leczenia.

Bibliografia

1. Wytyczne postępowania w nadciśnieniu tętniczym w Polsce 2024 — stanowisko Ekspertów Polskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego/Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego, Nadciśnienie Tętnicze w Praktyce 2024;10(3-4):53-111.
2. dr Andrzej Bacz, Nadciśnienie tętnicze u ciężarnych, mp.pl, data dost. 16.12.2025r.
3. prof. Dariusz Moczulski, Nadciśnienie tętnicze u kobiet w ciąży, podyplomie.pl, data dost. 16.12.2025r.
4. Postępowanie w nadciśnieniu tętniczym u kobiet w ciąży. Zapobieganie, diagnostyka, leczenie i odległe rokowanie, Stanowisko Polskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego, Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego oraz Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników, Zeszyty edukacyjne. Kardiologia POLSKA 1/2019.