Jakie mogą być przyczyny problemów z zajściem w ciążę?

Trudności z poczęciem to narastający problem wielu par w wieku rozrodczym. Jego skala jest tak duża, że WHO określa niepłodność mianem choroby cywilizacyjnej. Czy kłopoty z płodnością to domena kobiet? Nie. U 42% par z diagnozą niepłodności decydującą rolę odgrywa czynnik męski. U kolejnych 23% par problem z zajściem w ciążę jest efektem dolegliwości zdrowotnych obojga partnerów.

Problemy z zajściem w ciążę – od czego zacząć?

Coraz więcej par ma trudności z zajściem w ciążę. Problem ten dotyczy nie tylko 30- i 40-latków, u których spadek płodności maleje wraz z wiekiem, ale i osoby młodsze. Zanim przyjrzymy się możliwym przyczynom takiego stanu rzeczy, zacznijmy od przytoczenia definicji niepłodności.

W języku potocznym bardzo często stosuje się terminy „bezpłodność” i „niepłodność” wymiennie. Czy słusznie? Nie.

• O niepłodności mówimy wtedy, gdy kobieta w ciągu 12 miesięcy regularnego współżycia (2-4 razy w tygodniu) i braku stosowania metod antykoncepcyjnych nie zachodzi w ciążę. Niepłodność to choroba, którą można i należy leczyć.

• Bezpłodność to z kolei nieuleczalny stan, gdy mężczyzna lub kobieta nie mają zdolności rozrodczych, na przykład w wyniku wycięcia miednicy i jajników czy utraty jąder.

W medycynie istnieje także rozróżnienie na niepłodność pierwotną i wtórną. O tej pierwszej mówimy, gdy kobieta nigdy nie była w ciąży i ma problem z poczęciem. Niepłodność wtórna to termin określający problem z zajściem w drugą ciążę lub kolejną.

Dlaczego tak trudno zajść w ciążę?

Automatycznie przypisujemy problem z zajściem w ciążę osobom około 40 roku życia. Oczywiście, szansa na poczęcie dziecka maleje wraz z wiekiem, ale dlaczego do drzwi klinik leczenia niepłodności pukają coraz młodsze osoby? Nierzadko przyczyną takiej sytuacji są… czasy, w których żyjemy.

Co może powodować problemy z zajściem w ciążę?

Zacznijmy od najprostszych przyczyn, które też najprościej wyeliminować. Mowa o stylu życia pary starającej się o dziecko. Na płodność człowieka wpływa dieta, masa ciała, ilość snu, a nawet i nawodnienie organizmu. Gdy te elementy zawodzą, organizm daje Ci sygnał. Czasami kłopoty z poczęciem są powiązane z używkami, nadmiernym wysiłkiem fizycznym i/lub psychicznym, przegrzewaniem jąder lub chorobami przenoszonymi drogą płciową (rzeżączka, chlamydia). Nie bez znaczenia bywa też kontakt z chemikaliami i pestycydami.

Jeśli jednak styl życia pary jest higieniczny, czas rozpocząć diagnostykę w kierunku chorób układu rozrodczego i/lub ogólnoustrojowych.

Co zaburza zajście w ciążę? Hormony i nasienie pod lupą

Jedną z głównych przyczyn trudności z zajściem w ciążę są zaburzenia hormonalne. U kobiet prowadzą one do problemów z cyklem menstruacyjnym. Okres jest nieregularny lub zanika, nie ma owulacji, rozwija się PCOS lub choroby tarczycy. Zaburzenia hormonalne dotykają również mężczyzn, bywając przyczyną problemów z tarczycą, libido czy wreszcie nasieniem.

Skoro już mowa o nasieniu – lekarze alarmują o zauważalnym pogarszaniu się jakości nasienia u mężczyzn w młodym wieku. Brana jest pod uwagę zarówno spadająca liczba plemników, jak i ich ruchliwość czy prawidłowa budowa. Powodem takiej sytuacji jest chociażby stres, który wpływa na obniżenie poziomu testosteronu, co z kolei może być powiązane ze zmniejszeniem gęstości nasienia.

Co może być powodem problemu z zajściem w ciążę? Lekarze wskazują na te choroby

Diagnostyka niepłodności to zwykle proces obejmujący wiele badań i wizyt. I chociaż niekiedy trudno wskazać jedną przyczynę trudności z poczęciem dziecka, można wymienić kilka chorób i schorzeń, które najczęściej wpływają na płodność par.

U kobiet problemy z zajściem w ciążę przyczyny mają powiązane z m.in. wspomnianymi już zaburzeniami hormonalnymi (w tym PCOS, endometrioza, choroby tarczycy), wadami anatomicznymi układu rozrodczego, niedrożnością jajowodów, torbielami/mięśniakami w macicy.

U mężczyzn kłopoty z nasieniem i z poczęciem dziecka powodują m.in. choroby i uszkodzenia jąder, zaburzenia erekcji, zaburzenia hormonalne, niedrożność nasieniowodów, czynniki genetyczne.

U obojga partnerów spadek płodności może być związany z m.in. zażywaniem leków, chorobami układu krążenia, cukrzycą, otyłością.

Co może blokować zajście w ciążę?

Opisując trudności z zajściem w ciążę, nie można nie wspomnieć o niezwykle ważnym elemencie – czynniku psychogennym. Żyjemy szybko i w stresie. Poziom niepokoju wzrasta w wyniku problemów z poczęciem. Wiele par decyduje się na współżycie w ściśle określonych dniach, tzw. z kalendarzykiem w ręku. Tracą radość ze zbliżeń, pojawiają się wzajemne pretensje, presja. Poczucie bycia osobą niepełnowartościową. Medycyna wielokrotnie była bezradna i nie mogła znaleźć przyczyny problemów z zajściem w ciążę u danej pary. Gdy partnerzy zrzucali z siebie presję bycia rodzicem, stres się zmniejszał i dochodziło do poczęcia dziecka. Dlatego tak często lekarze wspominają o znaczeniu terapii i opieki psychologicznej par mających trudności z poczęciem.

Sprawdź: jak wygląda diagnostyka i leczenie niepłodności.

Problem z zajściem w ciążę – badania, które warto wykonać

Jeszcze nie tak dawno przyczyn trudności z zajściem w ciążę doszukiwano się jedynie w kobietach. To pacjentki odwiedzały kolejne gabinety lekarskie i nierzadko były z nich odsyłane z prawidłowymi wynikami badań. Coraz więcej mówi się i pisze o tym, że w wielu przypadkach problem z zajściem w ciążę jest skutkiem kłopotów zdrowotnych mężczyzny lub obojga partnerów. Kładzie się nacisk na to, aby badać parę, a nie tylko kobietę.

Jeśli jako para macie problem z zajściem w ciążę, badania i cały proces diagnostyki opracuje dla Was lekarz. W przypadku kobiet jest to ginekolog, a u mężczyzn – androlog. Jakie badania przy niepłodności są zalecane?

• Z pewnością podstawą jest wywiad medyczny i szczera rozmowa z lekarzami.
• Kolejne badania to te z krwi, w tym oznaczenie hormonów.
• Ważnym elementem diagnostyki jest badanie ultrasonograficzne – USG jąder, macicy i jajników.
• U kobiet przeprowadzana jest także ocena jajowodów, a u mężczyzn spermiogram, czyli badanie nasienia.
• Gdy problemy z zajściem w ciążę przyczyny mają inne niż choroby i wady układu rozrodczego, wtedy diagnostyka jest poszerzana o kolejne badania. Na przykład te w kierunku chorób ogólnoustrojowych.

Szukasz miejsca, w którym wraz z drugą połówką sprawdzicie swoją płodność? Zapraszamy Was na konsultację do Premium Medical! Nasi specjaliści to lekarze z wieloletnim doświadczeniem w diagnostyce i leczeniu niepłodności. Wykonujemy badanie płodności u mężczyzn i kobiet. Wizytę zarezerwujesz wygodnie online lub telefonicznie. Wspólnie zawalczymy o Wasze marzenie o dziecku! Gdy się spełni, podpowiemy Ci, jakie powinny być pierwsze kroki po zajściu w ciążę.

Bibliografia

1. lek. Ewelina Stefanowicz, Niepłodność, mp.pl, data dost. 11.08.2025r.
2. Czym jest bezpłodność i niepłodność, pacjent.gov.pl, data dost. 11.08.2025r.
3. Niepłodność męska częstsza niż cukrzyca, termedia.pl, data dost. 11.08.2025r.
4. Magdalena Koperwas, Magdalena Głowacka, Problem niepłodności wśród kobiet i mężczyzn.
5.  – epidemiologia, czynniki ryzyka i świadomość społeczna, Aspekty zdrowia i choroby, Tom 2, Nr 3, Rok 2017, s. 31–49.