Wulwodynia – gdy ból intymny staje się codziennością

Słyszałaś o takim pojęciu jak wulwodynia? To trudny przeciwnik, nierzadko sprawiający spore problemy w diagnostyce. Pacjentki są odsyłane z gabinetów lekarskich z podejrzeniem kolejnej infekcji intymnej i leczone na coś, co wcale im nie dolega. Ból sromu powraca, a kobieta czuje, że jest ze swoim problemem sama. Przewlekły ból miejsc intymnych dotyka wiele pacjentek. Jak im pomóc? 

Ból sromu – wstydliwy problem kobiet w każdym wieku

Problemy intymne to dla wielu osób wciąż temat tabu. Brak diagnozy i podjęcia leczenia jedynie pogłębia dolegliwości i obniża codzienny komfort kobiet. Z jednej strony mamy pacjentki, które unikają badań i konsultacji lekarskich, z drugiej kobiety, które chcą się zdiagnozować, ale medycyna nie zawsze potrafi im szybko pomóc. I dzisiaj skupimy się na tej drugiej grupie pacjentek. Wiele z nich zgłasza swoim lekarzom przewlekły ból miejsc intymnych. Gdy badania nie przynoszą odpowiedzi na pytania, pojawia się kolejne – „a może to kwestia psychiki?”. Taki scenariusz zna większość kobiet, u których ostatecznie, nierzadko po długich miesiącach lub latach, została stwierdzona wulwodynia. Co to za choroba? Mimo iż pisano na jej temat w latach 80., dopiero teraz wiemy o niej trochę więcej.

Czym jest wulwodynia?

Wulwodynia to przewlekły ból miejsc intymnych, trwający minimum 3 miesiące. Utrudnia lub nawet uniemożliwia współżycie, wpływa na nastrój, a nawet i wykonywanie codziennych aktywności. Objawy wulwodynii to nie tylko ból sromu, ale i odbytu, całego krocza. Natężenie i lokalizacja dolegliwości są kwestią indywidualną. Pacjentki zgłaszają również uczucie pieczenia, świądu, zmagają się z nadwrażliwością okolic intymnych. Pierwsza myśl? Infekcja intymna.

Początkowo wulwodynia była opisywana jako schorzenie mające swoje podłoże w zaburzeniach seksualnych, wcześniejszym leczeniu operacyjnym pacjentki czy infekcji HPV.

Dowiedz się, co to wirus HPV.

Obecnie podkreśla się, że wulwodynia nie jest tożsama z infekcją intymną, nie jest chorobą przenoszoną drogą płciową, nie jest też spowodowana lękiem przed współżyciem. Etiologia przewlekłego bólu miejsc intymnych nie jest do końca jasna, ale z pewnością złożona.

Wulwodynia – choroba, która jest wyzwaniem diagnostycznym

Jak diagnozowana jest wulwodynia? Objawy mogą nasuwać różne podejrzenia i tutaj docieramy do sedna sprawy. Aby potwierdzić wulwodynię, należy wykluczyć inne choroby. Oznacza to zazwyczaj długi proces diagnozy pacjentki, nierzadko związany z koniecznością odbycia wizyt u lekarzy różnych specjalizacji. Specjaliści muszą wykluczyć choroby sromu, choroby przenoszone drogą płciową, urazy okolic intymnych. Pod lupę są brane także choroby neurologiczne, problemy hormonalne i natury psychicznej, nowotwory.

Poznaj najczęstsze nowotwory u kobiet i mężczyzn i sprawdź, jakie są objawy raka szyjki macicy.

Diagnostyka wulwodynii to nie tylko wywiad medyczny i badanie ginekologiczne. To także badanie fizykalne sromu i pochwy. Lekarz przeprowadzi również test z użyciem patyczka z wacikiem. Przesuwając nim po okolicach intymnych, stosując odpowiedni nacisk, można ocenić nasilenie bólu w konkretnych miejscach.

Ból sromu i jego potencjalne stresory

Przewlekły ból miejsc intymnych to codzienny dyskomfort, który obejmuje nie tylko sferę seksualną, ale praktycznie każdą aktywność pacjentki. Wulwodynia może być uogólniona, obejmując cały srom, lub zlokalizowana, czyli skupiająca się na jego części. Inny ważny podział choroby to ten na wulwodynię prowokowaną i nieprowokowaną. W pierwszym z przypadków ból sromu pojawia się jedynie w wyniku działania czynnika – dotyku. Mowa nie tylko o dotknięciu okolic intymnych dłonią, ale i aplikacji tamponu, a nawet i dopasowanym ubiorze czy jeździe na rowerze. Wulwodynia nieprowokowana to ból sromu stały, niemający związku z dotykiem.

Przewlekły ból miejsc intymnych bardzo często współwystępuje z dysfunkcją mięśni dna miednicy. Ich nadmierne napięcie jest diagnozowane u 80% kobiet z wulwodynią. Wśród potencjalnych przyczyn choroby wymieniane są także m.in. czynniki genetyczne oraz zwiększenie liczby i wrażliwości włókien nerwowych w sromie.

Czy wulwodynia jest uleczalna?

Leczenie wulwodynii nie podlega jednemu schematowi. Należy zadbać o holistyczne podejście do zdrowia pacjentki, skupiając się na łagodzeniu objawów i dbaniu o jej codzienny komfort. Proces leczenia jest długi i nie zawsze przynosi oczekiwane efekty.

Co pomaga na ból sromu? Z pewnością jego odpowiednia pielęgnacja. Dbanie o higienę i unikanie czynników drażniących. Ulgę w dolegliwościach w przebiegu wulwodynii mogą przynieść tak pozornie błahe rzeczy, jak zamiana bielizny na jasną, bawełnianą czy tamponów na podpaski.

Ważnym elementem leczenia wulwodynii jest fizjoterapia, w tym ćwiczenia mięśni miednicy. W ramach farmakologii stosowane są m.in. leki przeciwbólowe, przeciwlękowe, środki znieczulające miejscowo. Pacjentka może mieć wykonane blokady nerwów, chirurgiczne usuwanie przedsionka pochwy. Dobrym rozwiązaniem jest także terapia u psychologa. Leczenie wulwodynii to także wyrozumiałość dla swojego ciała i delikatność w sferze seksualnej, w tym nieoceniona pomoc w postaci wsparcia partnera.

Leczenie wulwodynii w Premium Medical

Oferta Premium Medical to szeroka kadra medyczna, w tym polecany ginekolog w Warszawie, mający doświadczenie w diagnostyce i leczeniu wulwodynii. Zgłoś się do nas, jeśli cierpisz na przewlekły ból miejsc intymnych lub inne dolegliwości narządów płciowych. Wykonasz u nas niezbędne badania diagnostyczne. Jeśli szukasz miejsca, w którym przeprowadzana jest kolposkopia czy wulwoskopia w Warszawie, doskonale trafiłaś. Zapisz się na wizytę online, telefonicznie lub osobiście.

Bibliografia

1. Klaudia Torchała, Intymny ból, czyli wulwodynia, mp.pl, data dost. 13.05.2025r.
2. Anna Markowska, Wulwodynia – diagnostyka i leczenie, GinPolMedProject 4 (22) 2011.
3. Jarosław Pasek, Wulwodynia jako zespół bólowy spowodowany dysfunkcją mięśni dna miednicy, Ann. Acad. Med. Siles.) 2015; 69: 49–53.
4. Faye RB, Mikes BA. Vulvodynia, StatPearls, Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2025.