Hormonalne podłoże problemów z płodnością – tarczyca, prolaktyna, insulina

Problemy z poczęciem dziecka ma coraz więcej par. Przyczyn takiej sytuacji jest wiele – począwszy od stresu i stylu życia przyszłych rodziców, kończąc na zaburzeniach hormonalnych, które wcale nie są jedynie domeną kobiet. Tym razem skupimy się na zagadnieniu hormonów i płodności. Jakie hormony wpływają na płodność kobiet i mężczyzn? Jeśli masz kłopoty z płodnością lub planujesz ciążę, koniecznie przeczytaj ten tekst.

Jakie hormony najczęściej powodują problemy z zajściem w ciążę?

Wpływ na zdolności rozrodcze człowieka ma wiele hormonów, w tym przede wszystkim prolaktyna, testosteron, progesteron czy estrogeny. Nie można także zapominać o roli hormonów tarczycy czy hormonach przysadkowych (FSH i LH). W tym tekście omówimy trzy zaburzenia hormonalne – niepłodność mającą swoje podłoże w nieprawidłowym stężeniu tarczycy, prolaktyny i insuliny.

Czy problemy z tarczycą mogą utrudniać zajście w ciążę?

Tak, tarczyca wydziela hormony mające wpływ nie tylko na nasz metabolizm, nastrój czy pracę serca, ale i:

• zajście w ciążę,
• rozwój płodu (zwłaszcza rozwój mózgu i układu nerwowego płodu),
• poród,
• rozwój noworodka.

Nieprawidłowa praca tarczycy może prowadzić do szeregu objawów u kobiet i mężczyzn, w tym powodować problemy z libido, miesiączkowaniem, poziomem testosteronu, jakością nasienia. Przyjrzyjmy się bliżej temu zagadnieniu.

Tarczyca a problemy z płodnością

Zarówno niedoczynność, jak i nadczynność tarczycy mają wpływ na problemy z płodnością u kobiet i mężczyzn. W przypadku zdiagnozowanej niedoczynności tarczycy u kobiet mogą pojawić się zaburzenia cyklu lub jego całkowity zanik. U mężczyzn skutkiem niedoczynności tarczycy są problemy z erekcją czy zaburzenia morfologii plemników. Warto także dodać, że niedoczynność tarczycy może wpłynąć na wzrost stężenia prolaktyny. O tym hormonie piszemy nieco niżej.

Nadczynność tarczycy to nie tylko takie objawy, jak m.in. spadek wagi czy nerwowość. U kobiet bardzo często pojawiają się zaburzenia miesiączkowania i niepłodność, u pacjentek będących w ciąży rośnie ryzyko poronienia. W przypadku mężczyzn obserwuje się m.in. spadek stężenia testosteronu, przedwczesny lub opóźniony wytrysk, gorszą jakość nasienia (spadek liczby i ruchomości plemników).

Sprawdź: problem z zajściem w ciążę.

Jakie badania hormonalne wykonać przy podejrzeniu niepłodności spowodowanej złą pracą tarczycy?

Plan diagnostyki ustala lekarz. Jeśli zaburzenia hormonalne, niepłodność są związane z nieprawidłową pracą tarczycy, pacjenci są kierowani na badania laboratoryjne. Panel tarczycowy to seria badań z krwi, w tym oznaczenie TSH, FT3 i FT4, anty-TPO, anty-TG, TRAB. Diagnostyka może być uzupełniona o USG tarczycy. Komplet badań pozwala określić, jak funkcjonuje tarczyca i z jakim typem schorzenia mamy do czynienia. Pacjenci są także kierowani na dodatkowe badania hormonalne, w tym oznaczenie poziomu prolaktyny.

Sprawdź: diagnostyka niepłodności.

Hormony a płodność – prolaktyna

Objawy hormonalnego podłoża niepłodności mogą być związane z nieprawidłowym stężeniem innego ważnego hormonu dla układu rozrodczego, a mianowicie prolaktyny.

Prolaktyna to hormon wydzielany głównie przez przysadkę mózgową. Jego wzrost jest normalnym zjawiskiem chociażby w ciąży i w trakcie laktacji u kobiet – prolaktyna odpowiada za produkcję mleka u kobiet. Jednak to jej niejedyne zadania.

Gdy prolaktyny jest za dużo, libido spada. Mogą pojawić się także problemy z zagnieżdżeniem zarodka, u kobiet zaburzenia miesiączkowania i brak owulacji, u mężczyzn zaburzenia erekcji. U mężczyzn prolaktyna stymuluje jądra do wydzielania testosteronu. Gdy jest jej za dużo, poziom testosteronu maleje, a u pacjenta mogą wystąpić problemy z ejakulacją, spadek ilości i ruchomości plemników.

Jak rozpoznać hormonalne przyczyny niepłodności, gdy podejrzewasz u siebie problemy z prolaktyną? Aby sprawdzić poziom prolaktyny we krwi (badanie PRL), należy stawić się w laboratorium wypoczętym, będąc na czczo. Zaleca się, aby pacjenci unikali stresu i wstrzymali się od aktywności seksualnej dzień przed badaniem. U kobiet ważna jest także sama pora badania – diagnostykę prolaktyny wykonuje się między 3 a 7 dniem cyklu.

Czy insulina wpływa na płodność?

Insulina to hormon wydzielany przez trzustkę. Jej nadmiar w organizmie prowadzi do rozwoju hiperinsulinizmu, a kolejno insulinooporności czy nawet cukrzycy typu 2. Każde ze schorzeń ma wpływ na płodność u kobiet i mężczyzn.

Relację insuliny i płodności można omówić z kilku stron. Po pierwsze, insulinooporność to zaburzenie metaboliczne, w wyniku którego u wielu osób rozwija się otyłość. A ta, jak wiadomo, może wpływać na problemy z zajściem w ciążę.

Zbyt duża dawka insuliny i insulinooporność w organizmie to także stany zapalne. Te z kolei mogą wpływać negatywnie na sam proces zagnieżdżenia zarodka w wyniku stanu zapalnego w błonie śluzowej macicy.

Insulinooporność u kobiet bardzo często współwystępuje z PCOS. To choroba objawiająca się nadmiarem androgenów, torbielowatością jajników czy zaburzeniami miesiączkowania i kłopotami z owulacją. Nawet jeśli insulinooporność nie występuje z PCOS, to sam wysoki poziom insuliny w organizmie może prowadzić do nieregularnych cyklów lub ich zaniku i zaburzeń owulacji.

Opisując to zaburzenie hormonalne, niepłodność u mężczyzn może być powiązana z negatywnym wpływem nadmiaru insuliny na jakość nasienia. Insulinooporność często powoduje także spadek całkowitego testosteronu. Koło się zamyka – bez odpowiedniej ilości testosteronu męska płodność jest obniżona.

Relacja hormony a płodność może zamknąć się w jednym stwierdzeniu – to mechanizm, w którym jeden element układanki ma wpływ na pozostałe. Celem jest utrzymać równowagę hormonalną w organizmie. Jeśli masz z tym problem, skonsultuj się ze specjalistą. W Premium Medical przyjmuje doświadczony ginekolog w Warszawie, zapisy przeprowadzamy online, telefonicznie lub osobiście. Nasi specjaliści zajmują się także diagnostyką niepłodności u mężczyzn.

Bibliografia

1. Męska tarczyca – zjada mięśnie, niszczy płodność, zdrowie.pap.pl, data dost. 17.12.2025r.
2. Anhelli Syrenicz, Wpływ zaburzeń czynności tarczycy na układ rozrodczy człowieka, termedia.pl, data dost. 17.12.2025r.
3. dr Adam Czyżyk i in., Hiperprolaktynemia i jej znaczenie w diagnostyce i leczeniu niepłodności kobiecej, podyplomie.pl, data dost. 17.12.2025r.
4. dr Marek Derkacz, Niewidzialny cios w męskość: insulinooporność jako wróg męskiej płodności, medexpress.pl, data dost. 17.12.2025r.